३१ जुलै ❀* *लेखक मुन्शी प्रेमचंद जन्मदिन*

-

 *❀ ३१ जुलै ❀*

*लेखक मुन्शी प्रेमचंद जन्मदिन*




जन्म - ३१ जुलै १८८० (वाराणसी)

स्मृती - ८ ऑक्टोबर १९३६


मुन्शी प्रेमचंद यांचे धनपत राय हे खरे नाव होते. साहित्य आणि कादंबरी क्षेत्रात त्यांनी केलेल्या उल्लेखनीय कामगिरीसाठी मुन्शी प्रेमचंद यांना ‘उपन्यास सम्राट’ म्हणूनही ओळखले जाते. प्रेमचंदांनी १९१३ ते १९३१ पर्यंत एकूण २२४ कथा, १०० लेख आणि १८ कादंबऱ्या लिहिल्या. त्यांची पहिली कादंबरी 'असरारे महाबिद' उर्दू भाषेत होती. ती उर्दू साप्ताहिक 'आवाज-ए-ख़ल्क' मध्ये ८ ऑक्टोबर १९०३ पासून क्रमशः प्रसिद्ध झाली, तर त्यांची शेवटची कादंबरी 'मंगलसूत्र' अपुरी राहिली. प्रेमचंद यांनी महात्मा गांधींच्या विचारांनी प्रेरित होऊन आपली सरकारी नोकरी सोडली व पहिली कादंबरी हिंदुस्थान वरील ब्रिटिश सत्तेच्या जुलमाची आणि भारतीयांच्या गुलामगिरीवर लिहिली. ती जेव्हा पुस्तकरूपाने प्रसिद्ध झाली, तेव्हा जप्त केली गेली. मात्र, देशद्रोहाच्या गुन्ह्याखाली अटक होण्यापासून प्रेमचंद वाचले. त्यानंतर त्यांनी आपले नबाब धनपतराय हे नाव बदलून प्रेमचंद घेतले. 


१९२१ पर्यंत प्रेमचंद शिक्षण खात्यात डेप्युटी कलेक्टर म्हणून नोकरी करीत होते, मात्र त्यानंतर ते बनारसला परतले, आणि त्यांनी फक्त देशमुक्तीच्या संघर्षाकरिता आपली लेखणी चालवण्याचे ठरविले. १९२३ मध्ये त्यांनी 'सरस्वती प्रेस' ची स्थापना केली. प्रेसच्या खर्चासाठी कर्ज मिळविण्याच्या उद्देशाने प्रेमचंद मुंबईला आले व त्यांनी एक चित्रपटकथा लिहून दिली. चित्रपटात त्यांनी मजुराच्या बापाची भूमिकाही केली. मात्र वर्षभरात प्रेमचंद परत गेले. प्रेमचंद यांचे साहित्य अनेक पिढ्यांसाठी मार्गदर्शक ठरले आहे. साहित्य क्षेत्रातील प्रेमचंद यांचे योगदान वाखाणण्याजोगे आहे. एक संवेदनशील लेखक, सुजाण नागरिक आणि एक कुशल वक्ता अशी ओळख असणाऱ्या मुन्शी प्रेमचंद यांनी त्यांच्या कारकिर्दीत एकूण ३०० लघुकथा, कादंबऱ्या आणि अनमोल अशा साहित्याचा खजिना दिला आहे. संप्रदाय, भ्रष्टाचार, जमिनदारी, गरिबी अशा विषयांवर भाष्य करत मुन्शी प्रेमचंद यांनी आपले साहित्य रचले होते. अतिशय सोप्या सरळ भाषेत लिखाण करणाऱ्या प्रेमचंद यांचे साहित्य नवोदित लेखकांसाठी नेहमीच प्रेरणास्त्रोत ठरले आहे. 



Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

English Core Grade 12 th Syllabus

-
Image
  Prescribed Books 1. Flamingo: English Reader published by National Council of Education Research  and Training, New Delhi (Prose) 1)  The Last Lesson Lost Spring Deep Water 2)  The Rattrap  3) Indigo 4) Poets and Pancakes  5)  The Interview 6) Going Places (Poetry) 1) My Mother at Sixty-Six  2) Keeping Quiet 3) A Thing of Beauty  4) A Roadside Stand 5) Aunt Jennifer’s Tigers 2. Vistas: Supplementary Reader published by National Council of Education Research and Training, New Delhi 1) The Third Level  2) The Tiger King 3) Journey to the End of the Earth 4) The Enemy 5) On the Face of It Memories of Childhood 6) The Cutting of My Long Hair 7) We Too are Human Beings
Read more

CBSE Class 12 Core English Chapter 1 The Last Leesson Summary

-
Image
  The Last Lesson Summary The story is narrated by a French boy, Franz. He is lazy but sensitive and likes to play. He dislikes studying French and hates his teacher M. Hamel. After overpowering their districts of Alsace and Lorraine in France, Berlin has ordered that German language instead of French be taught in the schools there. It is the last day of their French teacher M. Hamel, who has been there for forty years. He is full of grief, nostalgia and patriotism. As a mark of respect to his hard work, the village men also attend his ‘last lesson’. They are sad as they did not learn their mother tongue, French in their childhood. Franz is shocked to know that it’s his last lesson, as he does not know French. Now, suddenly, he gets interested in learning it and understands everything taught on that day! He develops an instant liking for the teacher, M. Hamel and respects him for his sincerity and hard work. He feels sad at departing from him and is ashamed for not being able to re...
Read more

My Mother at Sixty-Six Hindi Summary

-
Image
लेखिका के बारे में (About Kamala Das) कमला सूर्या (31 मार्च 1934 – 31 मई 2009), जो अपने एक समय के कलम नाम माधविकुट्टी और विवाहित नाम कमला दास के नाम से लोकप्रिय हैं, एक भारतीय अंग्रेजी कवि और साथ ही साथ केरल, भारत की एक प्रमुख मलयालम लेखक थी। केरल में उनकी लोकप्रियता मुख्य रूप से उनकी लघु कथाओं और आत्मकथा पर आधारित है, जबकि कमला दास के नाम से लिखी जाने वाली अंग्रेजी में उनकी कविता, कविताओं और स्पष्ट आत्मकथा के लिए विख्यात है। वह एक व्यापक रूप से पढ़ी जाने वाली स्तंभकार भी थीं और उन्होंने महिलाओं के मुद्दों, बच्चों की देखभाल, अन्य लोगों के बीच राजनीति सहित विभिन्न विषयों पर लिखा। महिला कामुकता के प्रति उनका खुला और ईमानदार व्यवहार, किसी भी तरह के अपराध बोध से मुक्त, उसे लेखन शक्ति से प्रभावित किया और उसे आजादी के बाद आशा मिली, लेकिन उसने उसे अपनी पीढ़ी में एक आइकनकोस्टल के रूप में भी चिह्नित किया। 31 मई 2009 को, 75 वर्ष की आयु में, उनकी पुणे के एक अस्पताल में मृत्यु हो गई। Summary of My Mother at Sixty-six in Hindi यह भारतीय कवि कमला दास द्वारा लिखी गई एक मार्मिक कविता है, जिन्होंने ‘मा...
Read more