@ २२ जुलै @* *अप्रॉक्झिमेट डे*

-

 *@ २२ जुलै @*

*अप्रॉक्झिमेट डे*


आज 'पाय्' (π) अप्रॉक्झिमेट डे साजरा केला जातो. कारण हा दिवस २२/७ अपूर्णाक सुचवतो.

दहावी पर्यंतच्या गणिताची ओळख असणाऱ्या सर्वानाच ‘पाय्’ म्हणजे π ही संज्ञा नवीन नाही. वर्तुळाचा व्यास वा त्रिज्येवरून वर्तुळाचे परिघ व क्षेत्र काढण्यासाठी या संज्ञेचा वापर केला जातो. आज २२ जुलै. म्हणजेच वेगळ्या स्वरूपात ही तारीख लिहायची झाली तर २२/७ अशी लिहितात. या संख्येला गणिती भाषेत ‘पाय्’ असे म्हणतात. ‘पाय्’ (π) च्या मूल्याच्या आधारावरून अनेक सिद्धांत व प्रमेयं गणित विश्वात प्रचलित आहेत. परंतु π चे खरं मूल्य अजूनही कोणाला ओळखता आलेलं नाही. ‘पाय्’ (π) अप्रॉक्झिमेट डे साजरा केला जातो. कारण हा दिवस २२/७ अपूर्णाक सुचवतो. π ही संख्या ३.१४ अशीही दशांश स्वरूपात मांडली जाते. असं म्हणतात की, याचा आणखी एक योगायोग असा आहे की, याच दिवशी आर्किमिडिजचा जन्मदिवस आहे, ज्याने π ची अचूक किंमत शोधली. 


ग्रीक मूळाक्षरातील ‘प्’ साठी वापरात असलेली ही संज्ञा आता जवळ जवळ अंक म्हणूनच ओळखली जात आहे. या अंकाचे मूळ शोधणे तितकेसे कठिण नाही. पुरातन काळच्या इजिप्त, भारत, बॅबिलोनिया व ग्रीक येथील भूमितीचे जाणकार कुठल्याही वर्तुळाचा परिघ व त्याचे व्यास यातील गुणोत्तर स्थिर असते असे ढोबळमानाने ओळखत होते. काही इतिहासकारांच्या मते ग्रीक येथील आर्किमिडिज यांनी π चे मूल्य शोधण्यासाठी परिघ व्यास गुणोत्तरा ऐवजी वेगळी पद्धत वापरली. म्हणूनच याला ‘आर्किमिडिज स्थिरांक’ असे सुद्धा म्हटले जाते. सूर्या सारख्या प्रचंड आकाराच्या ग्रहापासून ते अगदी बोटात मावणाऱ्या अंगठीसारख्या बारीक सारीक वर्तुळाकार वस्तूंचे परिघ किंवा क्षेत्र मोजण्यासाठी हे एकमेव गुणोत्तर असून त्याचे मूल्य सुमारे ३.१४ (२२/७) आहे हे जगन्मान्य झालेले आहे. यावरून वर्तुळाचा परिघ त्याच्या व्यासाच्या तिप्पटीपेक्षा थोडासा जास्त असतो हे लक्षात येते. 



Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

English Core Grade 12 th Syllabus

-
Image
  Prescribed Books 1. Flamingo: English Reader published by National Council of Education Research  and Training, New Delhi (Prose) 1)  The Last Lesson Lost Spring Deep Water 2)  The Rattrap  3) Indigo 4) Poets and Pancakes  5)  The Interview 6) Going Places (Poetry) 1) My Mother at Sixty-Six  2) Keeping Quiet 3) A Thing of Beauty  4) A Roadside Stand 5) Aunt Jennifer’s Tigers 2. Vistas: Supplementary Reader published by National Council of Education Research and Training, New Delhi 1) The Third Level  2) The Tiger King 3) Journey to the End of the Earth 4) The Enemy 5) On the Face of It Memories of Childhood 6) The Cutting of My Long Hair 7) We Too are Human Beings
Read more

CBSE Class 12 Core English Chapter 1 The Last Leesson Summary

-
Image
  The Last Lesson Summary The story is narrated by a French boy, Franz. He is lazy but sensitive and likes to play. He dislikes studying French and hates his teacher M. Hamel. After overpowering their districts of Alsace and Lorraine in France, Berlin has ordered that German language instead of French be taught in the schools there. It is the last day of their French teacher M. Hamel, who has been there for forty years. He is full of grief, nostalgia and patriotism. As a mark of respect to his hard work, the village men also attend his ‘last lesson’. They are sad as they did not learn their mother tongue, French in their childhood. Franz is shocked to know that it’s his last lesson, as he does not know French. Now, suddenly, he gets interested in learning it and understands everything taught on that day! He develops an instant liking for the teacher, M. Hamel and respects him for his sincerity and hard work. He feels sad at departing from him and is ashamed for not being able to re...
Read more

My Mother at Sixty-Six Hindi Summary

-
Image
लेखिका के बारे में (About Kamala Das) कमला सूर्या (31 मार्च 1934 – 31 मई 2009), जो अपने एक समय के कलम नाम माधविकुट्टी और विवाहित नाम कमला दास के नाम से लोकप्रिय हैं, एक भारतीय अंग्रेजी कवि और साथ ही साथ केरल, भारत की एक प्रमुख मलयालम लेखक थी। केरल में उनकी लोकप्रियता मुख्य रूप से उनकी लघु कथाओं और आत्मकथा पर आधारित है, जबकि कमला दास के नाम से लिखी जाने वाली अंग्रेजी में उनकी कविता, कविताओं और स्पष्ट आत्मकथा के लिए विख्यात है। वह एक व्यापक रूप से पढ़ी जाने वाली स्तंभकार भी थीं और उन्होंने महिलाओं के मुद्दों, बच्चों की देखभाल, अन्य लोगों के बीच राजनीति सहित विभिन्न विषयों पर लिखा। महिला कामुकता के प्रति उनका खुला और ईमानदार व्यवहार, किसी भी तरह के अपराध बोध से मुक्त, उसे लेखन शक्ति से प्रभावित किया और उसे आजादी के बाद आशा मिली, लेकिन उसने उसे अपनी पीढ़ी में एक आइकनकोस्टल के रूप में भी चिह्नित किया। 31 मई 2009 को, 75 वर्ष की आयु में, उनकी पुणे के एक अस्पताल में मृत्यु हो गई। Summary of My Mother at Sixty-six in Hindi यह भारतीय कवि कमला दास द्वारा लिखी गई एक मार्मिक कविता है, जिन्होंने ‘मा...
Read more